Z udziałem zainteresowanych przedstawicieli władz samorządowych i instytucji odpowiedzianych za wspieranie osób niepełnosprawnych w Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach odbyła się konferencja „Przyjazna i dostępna przestrzeń”, poświęcona problemowi usuwania barier, na jakie napotykają w przestrzeni publicznej osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności.
Uczestników konferencji powitali: Dariusz Starzycki, wicemarszałek województwa śląskiego oraz Jan Wroński, dyrektor Oddziału Śląskiego PFRON. Wicemarszałek Starzycki otwierając konferencję zachęcał do wspólnego wypracowywania dobrych rozwiązań, podejmowanego na podstawie przygotowanego przez rząd programu Dostępność Plus 2018-2015.
Dyrektor Wroński przypomniał, że PFRON od początku swej działalności realizował szereg programów służących likwidacji barier i poprawie dostępności przede wszystkim dla osób niepełnosprawnych. – Program Dostępność Plus powoduje, że planowane działania umożliwią całemu społeczeństwu nie tylko integrację z osobami starszymi, niepełnosprawnymi, ale spowodują szeroko idącą inkluzję społeczną – podkreślał dyr. Wroński. – W ramach naszych działań jesteśmy nastawieni głównie na rehabilitację zawodową i społeczną, ale znaczna część naszych działań jest związana z dostępnością. W ubiegłym i w bieżącym roku przyjęliśmy też 3 programy w tym zakresie. Jeden nich, „System wsparcia obsługi osób niepełnosprawnych”, obejmie nieodpłatne przekazanie jednostkom samorządu terytorialnego tabletów. W innym programie odbywa się wypracowanie metod wsparcia osób niepełnosprawnych w zakresie dostępności miejsca pracy – we współpracy z pracodawcami zatrudniającymi osoby niepełnosprawne. Przyjęliśmy również program szkolenia psów asystujących, co umożliwi poprawę dostępności dla osób niewidomych.
Robert Jagodziński, doradca Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a zarazem wiceprezes zarządu Fundacji Aktywnej Rehabilitacji, omówił założenia, cele oraz obszary i rodzaje podejmowanych działań.
– Temat dostępności nie dotyczy wąskiej grupy osób niepełnosprawnych, ale jest tematem uniwersalnym, bo każda osoba, ze względu na aktualny stan zdrowia, sytuację życiową może wymagać szczególnej troski w zakresie dostępności przestrzeni. Trzeba też zaznaczyć, że mówimy tu o dostępności, która nie jest jakimś szczególnym komfortem, luksusem, ale kwestią egzystencjalną, być albo nie być możliwości realizowania samego siebie i korzystania przez osobę niepełnosprawną z praw wynikających z jej człowieczeństwa – zaznaczał Robert Jagodziński.
Jak wyjaśniał, ten problem pojawia się już od pierwszych dni życia dziecka, które rodzi się z niepełnosprawnością, a na problem dostępności do niezbędnych form wsparcia psychologicznego czy medycznego napotykają jego rodzice. Później trudności wiążą się z brakiem dostępności do edukacji, kiedy dziecko w związku z brakiem szkoły jest skazane na nauczanie indywidualne. Brak dostępności wpływa i determinuje całe życie osoby z niepełnosprawnością, która powinna mieć prawo do realizacji swoich życiowych planów zgodnie ze swoimi predyspozycjami i kwalifikacjami, a nie uczyć się, pracować czy spędzać czas wolny tylko tam, gdzie miejsce jest do tego przystosowane. – Tymczasem statystyki mówią, że wskaźniki aktywności zawodowej wśród osób niepełnosprawnych są u nas wciąż o 50 proc. niższe niż w grupie osób pełnosprawnych. Tutaj dostępność jest kluczowym zadaniem. Program Dostępność Plus mówi o szerokiej dostępności do usług, produktów, przestrzeni, systemów informacyjno-komunikacyjnych, rzeczywistości cyfrowej. Jednym z głównych założeń jest, by ta dostępność była powszechnie odczuwalna na poziomie lokalnym, przez każdą osobę o zwiększonych potrzebach, bez różnicy na miejsce zamieszkania czy zasobność lokalnej społeczności. Przewidziane jest certyfikowanie dostępności i bonusy za realizację dostępności, ale też sankcje dla podmiotów, które nie zrealizują wymogów dostępności. Chodzi o to, by dostępność stała się swoistą marką, a nie smutnym obowiązkiem obarczonym nakładami finansowymi – by realizowana dostępność dawała na wolnym rynku przewagę, zwiększała konkurencyjność i atrakcyjność podmiotów – wyjaśniał prelegent.
Podczas konferencji przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego, Śląskiego Oddziału PFRON, a także organizacji i stowarzyszeń działających na rzecz osób niepełnosprawnych omówili wybrane przykłady dobrych praktyk w zakresie dostępności, realizowane na terenie województwa śląskiego.
